Guión entrevista na Radio Galega.

É un borrador, por iso non está redactado. Disculpen as licencias co idioma, na forma e no seu carácter distendido. Compréndese moi ben todo.

Entrevista 29 abril 2006 – Radio Galega.

    * Folclore europeo: folclore pitagórico. Eixo europeo pitagórico. É moi factible constructivamente para o luthier ou torneiro adaptar un pau a esa idea. Por iso son tan populares; a súa factivilidade. Pitágoras fíxase na parte grave do espectro de armónicos e crea algo lineal a partires de algo “espectral” como é a serie armónica. Ordena ese “algo” lineal.

    * O máis importante non é iso, si non que crea unha funcionalidade de cada elemento de ese “algo” lineal. A Acústica reforza a funcionalidade. Primeira semilla de funcionalidades organolóxicas e facultativas, Xerme da futura transposición, apoiada por algo de carácter acústico, non ten que ver co número de elementos das escalas pero a acústica pitagórica reforza iso sen querelo: a futura funcionalidade musical do número 7. Nace a escala a partir de relaccións acústicas.

    * Todo reformador ten que partir do coñecemento integral da idea que pretende reformar e do seu funcionamento. Despóis ten que plantexar uns obxectivos e a conseguinte proposta de melloría. Ese coñecemento integral non existeu neste caso nin de lonxe. A idea principal que se ve trastocada: TRANSPOSICIÓN; non foi comprendida, nin o seu porqué, nin o seu carácter interino.

    * A Gaita é para os afeccionados en moitísima medida, ler en clave do en 4ª ou en Do en 3ª non é para afeccionados, ademáis isto non representa ningún avance e non se corresponde ás tesituras de tenor ni barítono.

    * É irrisorio que se presente como excusa para favorecer o estudio das claves unha vez que se sabe erróneo.

    * Facer abstraccións a partires dunha comprensión parcial das cousas e dos conceptos leva a absurdos e moito máis a partires da comprensión diametralmente oposta dos conceptos, como neste caso: A TRANSPOSICIÓN.

    * Pitágoras fíxase e teoriza soio sobre a parte máis grave da serie armónica, non coma noutras culturas do mundo, África, Asia.

    * Atopeime co meu amigo Pablo Torneiro. O que Pablo Torneiro fai é un ensaio. Ensaios. A Gaita é unha organoloxía descendente directa do sistema de Guido os ensaios de sistemas externos a este principio teñen que arrancar dende antes del, ou dende a súa total comprensión, non poden ser unha abstracción sobre algo non comprendido, si non, non poden ter aplicación dentro do sistema musical, xa que non teñen sentido nin dirección.

    Un sistema musical diferente que sí é posible, xunto coa súa notación (si a require ) pero a Gaita é un instrumento carolinxio, actualmente, (que leva a condena carolinxia na mesma ialma da súa fisonomía) a condena de Guido. ¿Pódese separar esa condena da organoloxía? claro que sí. Actualmente está acomodada riba dela (desa condena) con total parsimonia.

    Organoloxías de inspiración ou fundamentación pitagórica non como o resto dos folclores do mundo onde non existe esa relacción co estudio do espectro sonoro en relacción directa coas alturas diastemáticas dun conxunto de organoloxías.

    * Pitágoras: O home que pasou por diante dunha fragua de ferros e percibiu unha relacción acústica entre os sonidos dos golpes no yunque.

    * A expresión musical litúrxica, da que temos paleografía e semioloxía sobre os manuscritos, desvíase de Pitágoras e da acústica hasta que Guido propón a súa unión para a desgracia desta expresividade e as músicas populares. Decisión mercantil.

    * A Gaita acepta condescendentemente ata a última das invasións, a solmisación guidoniana e dentro de ela busca unha elisión? é absurdo.

    * Guido bota man dos sabios gregos para a súa imposición.

    * Aceptamos a Pitágoras, aceptamos a modalidade aceptamos a tonalidade, aceptamos un temperamento e aceptamos a solmisación ata o punto de que Grileira, Tumbal y Redonda xa non son nomes de Gaitas si non que o son “Re” “Si b” y “Do”. O sustantivos para definir os diferentes rexistros, son xa Guidonianos na súa esencia mesma e a naide lle importa. O Noso cerebro é xa Guidoniano. Naide era consciente de esto ata agora neste colectivo ó que me dirixo.

    ¿Qué se pode facer nesta situación? Iso é outra cousa; pero primeiro hai que saber o punto onde nos atopamos.

    * Os Ensaios coa notación moderna son para Boulez, o I.R.C.A.M. e os seus alumnos non para os Gaiteiros de Galicia, tal cual é o noso nivel de consciencia actualmente.

    * Cornamusas en Europa antes de Sax e Bohem; diversificación de alturas de notación, CAUSAS. A TRANSPOSICIÓN non existía, non había traballo para ela no “caramillage” (Arte do caramillo) mundial, hoxe SI e o marco académico pídeo a gritos. Funcionalmente lévao facendo 150 anos pero a nova vertebración do mundo pedagóxico en Galicia ESÍXEO.

    * Quen non comprende a trascendencia disto está mostrando ó mundo carencias. Quen divulga o “doismo” canta iso ós catro ventos: Non comprendo qué é a transposición na medida en que se me exise, non podo seguir dando clases ata sabelo.

    * Nun primeiro momento non se conocía nada desto ou non se contemplaba nin se tiña en conta, non se ten dúvida da boa vontade dos promotores do “do-ísmo” que en realidade é “si-ismo” pero agora existe xa outra visión sobre todo isto. Utilicen a Cabeza.

    * Carácter popular e accesible da organoloxía. Función popular e accesible. TRANSPOSICIÓN como ferramenta. Mal uso dela non é viable. Rompe isto.

    * Á transposición non lle importa si a afinación é pitagórica, mesotónica ou de calqueira dos múltiples temperamento do S. XX. Iso dá igual.

    * Non é o mesmo “nota” que “sonido” o “doismo” actúa como si o fose.

    * Transposición mal entendida. É unha operación interina do sistema de valores nominais sin cambio para o funcionamento e capacidades do sistema musical con respecto ós fenómenos que é capaz de sintetizar. O problema surxe na non comprensión EN ABSOLUTO por parte do profesorado galego desta INTERINIDADE, da INTERINIDADE desta operación e do que isto siñifica.

    * Chamada á conciencia e ética profesional dos promotores de edicións.

    * Preferencia ó código ético da pedagoxía como premisa editorial.

    * Parece que todo o mundo pode editar melodía para Gaita, é como unha oportunidade de saltar á fama dende unha cualificación técnica, musical e pedagóxica insuficiente.

    Técnica: porque non son folcloristas. Para recoller material hoxe en día non fai falla ser folclorista, pero sí para manipulalo e presentalo en edición.

    Musical: non saben establecer a relacción entre: fenómeno sonoro na historia do folclore – capacidade de síntesis do medio escollido ó longo da historia – papel da edición “en papel” actualmente no marco académico e no seu entorno. Non saben facer unha valoración actualizada porque non están en disposición de facela.

    Pedagóxica: porque non comprenden a transposición nin queren facelo, non teñen código ético profesional.

    * Hai excepcións no mundo editorial.

    * Ofrecemento a falar en calqueira foro, conservatorio Profesional, Superior, Escola de música… etc. 677418269. Deberíanme de chamar todos os profesores de Galicia polo nivel que atopei nas respostas. Quero ir a falar a tódos os sitios de Galicia.

    * Quero que se fale, se discuta abertamente e sobre todo que se pregunte o que non se sabe.

    * Detrás de moitos que din non estar de acordo hai quen non quere preguntar o que non sabe ou admitilo. A música e a pedagoxía é unha profesión. Non saber non é malo, é normal moitas veces.

    * Realidade do arte do caramillo non florece porque se entorpecen os seus vínculos.

    * Non pode sair un libro máis á rúa que entorpeza vínculos organolóxicos sin ningún tipo de razón nin beneficio. Desencriptado dos reflexos coa frauta escolar como maior despropósito e fonte de perxuízos.

agaitaenre@hotmail.com